«PS5 را کپی‌خور کن، دیگر برای بازی پول نمی‌دهی.» اگر کنسول دارید، این جمله را حتماً از یک دوست یا فروشنده شنیده‌اید. کپی‌خور کردن PS5 در نگاه اول حساب ساده‌ای دارد: فروشگاه رسمی پلی‌استیشن در ایران در دسترس نیست و بازی اورجینال برای خیلی‌ها گران است. اما در چند هفته‌ی گذشته این حساب به هم ریخته است. سونی دو آپدیت پشت‌سرهم داده، گزارش‌هایی از بن شدن کنسول دستکاری‌شده منتشر شده و بازی بزرگ بعدی طبق گزارش‌ها به آخرین نسخه‌ی سیستم‌عامل نیاز دارد. این مقاله با اطلاعات تا نیمه‌ی دوم اکتبر ۲۰۲۶ نوشته شده و فقط هزینه و ریسک را می‌سنجد؛ آموزش جیلبریک در آن پیدا نمی‌کنید.
خلاصه‌ی سریع قبل از ادامه
- سونی در قراردادهایش حق تعلیق اکانت و کنسول، قطع دسترسی به PSN و رد گارانتی را برای کنسول دستکاری‌شده برای خودش نگه داشته است.
- جیلبریک فعلی موقتی است و فقط روی نسخه‌های قدیمی‌تر سیستم‌عامل کار می‌کند. طبق گزارش‌ها، ورود به PSN هم حالا به آپدیت جدید بسته است.
- سونی نرخ شناسایی یا روش تشخیص را اعلام نکرده، پس هیچ‌کس نمی‌تواند «بی‌خطر بودن» را تضمین کند.
- در ایران گارانتی معمولاً با فروشنده یا واردکننده است، نه خود سونی، و شرایطش را باید از برگه‌ی خودتان خواند.
کپی‌خور کردن PS5 دقیقاً یعنی چه؟
در اصطلاح بازار، کپی‌خور کردن یعنی روی کنسول کدی اجرا شود که سونی تأیید نکرده، تا بشود بازی‌های نسخه‌برداری‌شده را بدون خرید اجرا کرد. در PS5 این کار با جیلبریک انجام می‌شود. جیلبریک عمومی تازه‌ای به نام Relapse در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر شد و طبق گزارش‌ها روی PS5 و PS5 Pro با نسخه‌ی سیستم‌عامل 7.00 تا 13.60 کار می‌کند. یک نکته‌ی کم‌گفته‌شده: این جیلبریک دائمی نیست. با خاموش شدن کامل کنسول از بین می‌رود و باید دوباره اجرا شود.
مکانیزمش هم دلگرم‌کننده نیست. گزارش‌ها می‌گویند Relapse یک حفره‌ی مرورگر را با یک اکسپلویت هسته ترکیب می‌کند تا به حافظه‌ی کنسول دسترسی کامل بگیرد. یعنی هر کدی که اجرا شود، بالاترین سطح دسترسی را دارد.
چرا بعضی‌ها این کار را می‌کنند؟
- ایران جزو کشورهای پشتیبانی‌شده‌ی PSN نیست، پس خرید مستقیم از فروشگاه پلی‌استیشن برای گیمر ایرانی راه هموار و ساده‌ای ندارد.
- قیمت یک بازی جدید برای بسیاری از بودجه‌ها سنگین است و هزینه‌ی چند بازی در سال به عدد قابل‌توجهی می‌رسد.
- کتابخانه‌ی بزرگی از بازی‌ها یک‌جا در دسترس قرار می‌گیرد و لازم نیست انتخاب کنید کدام بازی ارزش خرید دارد.
- دوستان و بعضی فروشندگان این کار را انجام داده‌اند و ظاهراً مشکلی هم پیش نیامده است.
این انگیزه‌ها واقعی‌اند و ارزش دارد جدی گرفته شوند، چون هر راه‌حل جایگزینی باید به همین دغدغه‌ها جواب بدهد. سؤال اصلی این است که هزینه‌ی پنهان این انتخاب چقدر است.
ریسک اول: بن شدن اکانت و خود کنسول
سونی در صفحه‌ی پشتیبانی‌اش دو سطح تعلیق را از هم جدا می‌کند. نقض قوانین می‌تواند به تعلیق موقت یا دائم اکانت برسد و برای جدی‌ترین تخلف‌ها ممکن است خودِ کنسول از دسترسی به PSN محروم شود. فرقشان مهم است. تعلیق اکانت دنبال خود اکانت می‌آید، ولی تعلیق کنسول به سخت‌افزار می‌چسبد: هیچ اکانتی روی آن کنسول وارد خدمات پلی‌استیشن نمی‌شود، مولتی‌پلیر و فروشگاه از کار می‌افتند و دسترسی به محتوای خریداری‌شده هم قطع می‌شود.
پشتوانه‌ی حقوقی این اقدام‌ها قرارداد نرم‌افزار سیستم PS5 است. طبق گزارش‌های رسانه‌ای از متن این قرارداد، استفاده از سخت‌افزار یا نرم‌افزار دستکاری‌شده و دور زدن مکانیزم‌های امنیتی ممنوع است. سونی هم اگر تخلفی را احراز کند، می‌تواند بخشی از نرم‌افزار سیستم یا استفاده‌ی آنلاین و آفلاین کنسول را غیرفعال کند، دسترسی به PSN را قطع کند، گارانتی و تعمیر را رد کند یا آپدیت اجباری اعمال کند.
پس در عمل چه گزارش شده است؟ در همین ماه کاربری گفت پس از جیلبریک، کنسول را به اینترنت وصل کرده و با خطای WS-116332-6 روبه‌رو شده است؛ پیامی که می‌گوید دسترسی دستگاه به PSN موقتاً یا دائماً معلق شده. دو احتیاط لازم است. اول اینکه این روایت یک کاربر است و سونی آن را تأیید نکرده. دوم اینکه همین کد خطا در شکایت‌های بی‌ربط به جیلبریک هم دیده شده، پس خودِ کد چیزی را ثابت نمی‌کند. از آن طرف، سونی هیچ آماری از نرخ شناسایی منتشر نکرده. نتیجه‌ی منصفانه این است: نمی‌شود گفت همه بن می‌شوند، ولی ادعای «مشکلی پیش نمی‌آید» هم پشتوانه‌ای ندارد.
اگر کنسول را از دیگری خریده‌اید، موضوع جدی‌تر است. سونی برای کنسول دست‌دومِ معلق‌شده توصیه می‌کند با فروشنده تماس بگیرید؛ یعنی رفع تعلیق از طریق خریدار معمولاً ساده نیست.
ریسک دوم: آپدیت و گیر افتادن روی نسخه‌ی قدیمی
جیلبریک به نسخه‌ی سیستم‌عامل وابسته است و سونی در همین مدت کوتاه دو بار جواب داده است:
| تاریخ (۲۰۲۶) | اتفاق |
|---|---|
| ۱۶ سپتامبر | انتشار نسخه‌ی 14.00؛ کنسول‌های روی این نسخه با Relapse سازگار نیستند. |
| ۲۹ سپتامبر | انتشار عمومی Relapse برای نسخه‌های 7.00 تا 13.60. |
| ۱ اکتبر | انتشار 14.10 با اصلاحات امنیتی. سونی نگفته هدفش کدام اکسپلویت است. |
| ۱۲ تا ۱۴ اکتبر | راه‌اندازی یک فروشگاه غیرمجاز بازی روی کنسول‌های جیلبریک‌شده و جمع شدنش پس از اخطار حقوقی سونی (طبق گزارش‌ها). |
| ۱۵ اکتبر | گزارش Notebookcheck: ورود به PSN حالا نیازمند نسخه‌ی 14.10 است. |
معنی این جدول برای صاحب کنسول کپی‌خور یک دوراهی است. اگر روی 13.60 یا پایین‌تر بماند تا جیلبریک کار کند، طبق گزارش‌ها به PSN وصل نمی‌شود و مولتی‌پلیر عملاً از دست می‌رود. اگر آپدیت کند، جیلبریک را از دست می‌دهد و بازگشت به نسخه‌ی قبلی معمولاً ممکن نیست. گزارش‌ها همچنین می‌گویند GTA 6 که قرار است ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶ منتشر شود، بدون نسخه‌ی 14.10 روی PS5 اجرا نمی‌شود. یعنی نگه داشتن کنسول روی نسخه‌ی قدیمی، بازی روز را هم از شما می‌گیرد.
پاک‌سازی ردپا هم راه مطمئنی نیست. مستندات سونی تأیید می‌کند نصب مجدد نرم‌افزار سیستم از حالت ایمن، اطلاعات کنسول را پاک می‌کند، اما این کار تضمین نمی‌کند تعلیقِ اعمال‌شده برداشته شود.
ریسک سوم: ناپایداری، امنیت و خرابی
این بخش را باید دقیق گفت. گزارش گسترده‌ای از خرابی سخت‌افزاری که مستقیم به جیلبریک نسبت داده شود ندیدم و ادعای «کنسول آجر می‌شود» در بیشتر منابع بدون سند تکرار می‌شود. ریسک‌های مستندتر این‌هاست:
- جیلبریک موقتی است و بعد از هر خاموشی کامل باید دوباره اجرا شود. کنسولی که برای کار کردن به این فرایند وابسته است، به اندازه‌ی کنسول معمولی قابل‌اتکا نیست.
- وقتی کدی با دسترسی کامل به حافظه اجرا می‌شود، فایل و برنامه‌ای که از منبع ناشناس می‌آورید هم همان دسترسی را می‌گیرد. رسانه‌های فنی درباره‌ی بدافزار و ریسک امنیتی داده‌های کنسول هشدار داده‌اند.
- قرارداد سونی اجازه می‌دهد استفاده از کنسول حتی بدون اینترنت هم غیرفعال شود. مورد مستندی از اعمال این بند روی PS5 ندیدم، ولی بند در قرارداد هست.
گارانتی و ارزش فروش مجدد
قرارداد نرم‌افزار سیستم PS5 به سونی اجازه می‌دهد برای کنسول دستکاری‌شده گارانتی و تعمیر را رد کند. در ایران اما ماجرا لایه‌ی دیگری هم دارد: سونی و مایکروسافت حضور رسمی در ایران ندارند و کنسول‌ها از کشورهای همسایه وارد می‌شوند. پس گارانتی کنسول شما به احتمال زیاد با فروشنده یا واردکننده است، نه سونی. متن برگه‌ی گارانتی را بخوانید و ببینید دستکاری نرم‌افزار را از پوشش بیرون می‌گذارد یا نه. بیشتر برگه‌ها چنین بندی دارند، ولی این را باید از روی برگه‌ی خودتان تأیید کرد.
فروش مجدد حساب‌وکتاب جداگانه‌ای دارد. خریدار آگاه حالا می‌تواند ورود به PSN را روی دستگاه امتحان کند و کنسول معلق‌شده با خطا روبه‌رو می‌شود. با توجه به خبرهای اخیر، پرسش درباره‌ی سابقه‌ی جیلبریک هم رایج‌تر شده است. من عدد و درصدی برای افت قیمت نمی‌دهم چون منبع معتبری برایش پیدا نکردم، اما جهتش روشن است: کنسولی که نشود روی آن بازی آنلاین کرد یا اکانت وارد کرد، خریدار کمتری دارد. فروختن کنسول بن‌شده بدون گفتن به خریدار هم علاوه بر ناعادلانه بودن، دردسر خودتان می‌شود.
حساب‌وکتاب نهایی: وعده در برابر هزینه
| چیزی که می‌خواهید | آنچه عملاً می‌گیرید |
|---|---|
| بازی بدون پرداخت | اجرای نسخه‌های نسخه‌برداری‌شده با جیلبریکی که موقتی است و باید هر بار دوباره اجرا شود. |
| بازی آنلاین | ناسازگار با قوانین سونی و در معرض تعلیق اکانت و کنسول. |
| آپدیت و بازی‌های جدید | انتخاب بین ماندن روی نسخه‌ی قدیمی یا از دست دادن جیلبریک. |
| گارانتی و تعمیر | طبق قرارداد سونی قابل رد است؛ در ایران وابسته به شرایط فروشنده. |
| فروش مجدد | خریدار محتاط‌تر، احتمال تعلیق و بدون عدد مشخصی برای افت قیمت. |
راه قانونی: اکانت PSN و خرید بازی و اشتراک
جایگزینی که ریسک بن و مشکل گارانتی ندارد، ساخت اکانت PSN و خرید بازی یا اشتراک به‌صورت قانونی است. صادقانه بگوییم: چون ایران جزو کشورهای پشتیبانی‌شده‌ی PSN نیست، قبل از ساخت اکانت باید قوانین ریجن و محدودیت‌های پرداخت را بشناسید و فقط روش‌هایی را بروید که با شرایط سونی ناسازگار نیست. جزئیات ساخت اکانت PSN و انتخاب ریجن را در بلاگ سیمگو دنبال کنید.
اگر هنگام ثبت‌نام یا فعال‌سازی ورود دومرحله‌ای نیاز به شماره‌ی موبایل بود و نخواستید شماره‌ی شخصی‌تان را بدهید، می‌توانید از سیمگو شماره‌ی مجازی تهیه کنید. فقط یادتان باشد شماره‌ای که برای اکانت اصلی می‌گیرید باید پایدار باشد، چون اگر تأیید دومرحله‌ای به آن وصل شود و شماره را از دست بدهید، دسترسی به اکانت دردسرساز می‌شود.
برای کم کردن هزینه‌ی راه قانونی هم چند کار ممکن است: منتظر تخفیف‌های فصلی ماندن، خرید عنوان‌های قدیمی‌تر که زودتر ارزان می‌شوند، استفاده از کتابخانه‌ی بازی‌های اشتراک به‌جای خرید تک‌تک عنوان‌ها، و خرید مشترکِ دیسک با دوستان که بعداً می‌توان مبادله‌اش کرد. هیچ‌کدام معجزه نمی‌کند، اما هیچ‌کدام هم باعث بن شدن کنسول نمی‌شود.
اگر هم از قبل کنسولتان جیلبریک شده، حداقل اکانت اصلی و کتابخانه‌ی خریداری‌شده‌تان را روی آن وارد نکنید؛ چون طبق بررسی‌ها هیچ روش تأییدشده‌ای نیست که ورود به PSN را با کنسول دستکاری‌شده ریسک‌پذیر نکند.
جمع‌بندی
کپی‌خور کردن PS5 امروز دیگر معامله‌ی «هزینه‌ی کمتر در برابر ریسک کم» نیست. جیلبریک موقتی است، آپدیت جدید PSN را روی نسخه‌ی قدیمی بسته، قرارداد سونی گارانتی و دسترسی را از کنسول دستکاری‌شده سلب می‌کند و بازار خریدار برای کنسولی که سابقه‌ی تعلیق دارد محدود است. اگر بودجه محدود است، بهتر است همان بودجه را در مسیری خرج کنید که بعد از هر آپدیت از بین نمی‌رود.
منابع
- پلی‌استیشن: تعلیق اکانت و کنسول
- پلی‌استیشن: شرایط استفاده از PSN
- BGR: آیا سونی می‌تواند PS5 را غیرفعال کند؟
- Hardware.com.br: PS5 جیلبریک‌شده و ریسک بن
- Hardware.com.br: گزارش بن کنسول پس از جیلبریک
- iPhoneSoft: انتشار جیلبریک Relapse
- Notebookcheck: نسخه‌ی 14.10 و ورود به PSN
- ARY News: آپدیت جدید و GTA 6
- Beebom: جمع شدن فروشگاه غیرمجاز
- Sportskeeda: کشورهای پشتیبانی‌شده‌ی PSN
- AFP: گیمرهای ایرانی و تحریم‌ها
سوالات متداول
آیا کپی‌خور کردن PS5 باعث بن شدن می‌شود؟
سونی در قراردادهایش حق تعلیق اکانت و کنسول را برای استفاده از نرم‌افزار دستکاری‌شده دارد و گزارش‌هایی از بن شدن کنسول جیلبریک‌شده منتشر شده است. با این حال سونی نرخ شناسایی یا روش تشخیص را اعلام نکرده، پس نه می‌شود گفت حتماً بن می‌شوید و نه می‌شود بی‌خطر بودنش را تضمین کرد.
تفاوت بن اکانت و بن کنسول چیست؟
تعلیق اکانت دنبال خودِ اکانت می‌آید و روی کنسول دیگر هم اثر دارد. تعلیق کنسول به سخت‌افزار می‌چسبد و هیچ اکانتی نمی‌تواند با آن دستگاه وارد خدمات پلی‌استیشن شود. طبق صفحه‌ی پشتیبانی سونی، تعلیق کنسول برای جدی‌ترین تخلف‌هاست.
آیا PS5 کپی‌خور شده بعد از آپدیت هم کار می‌کند؟
جیلبریک فعلی فقط روی نسخه‌های سیستم‌عامل 7.00 تا 13.60 کار می‌کند و نسخه‌های 14.00 و 14.10 با آن سازگار نیستند. طبق گزارش‌ها، ورود به PSN هم حالا نیازمند نسخه‌ی 14.10 است. یعنی ماندن روی نسخه‌ی قدیمی و آپدیت کردن، هر دو هزینه دارند.
آیا کپی‌خور کردن گارانتی PS5 را باطل می‌کند؟
قرارداد سونی اجازه‌ی رد گارانتی و تعمیر را برای کنسول دستکاری‌شده می‌دهد. در ایران گارانتی معمولاً با فروشنده یا واردکننده است، پس شرایط دقیق را از برگه‌ی گارانتی خودتان بخوانید.
آیا با کپی‌خور کردن می‌شود بازی آنلاین کرد؟
با کنسول دستکاری‌شده، ورود به PSN با خطر تعلیق اکانت و کنسول همراه است و گزارش‌ها از محدود شدن مولتی‌پلیر و فروشگاه روی این کنسول‌ها حکایت دارند. هیچ روش تأییدشده‌ای برای اتصال بی‌خطر وجود ندارد.